De gemeente is voor heel wat taken verantwoordelijk. Niet alleen geeft men paspoorten en rijbewijzen uit. Men is ook verantwoordelijk voor bouwvergunningen, voor het onderhoud van straten, plantsoenen, parken en bossen of van watervoorzieningen, zoals sloten en plassen.
De gemeente is ook de uitvoerder van wetten, zoals de Wet Werk en Bijstand, de Wet Sociale Werkvoorziening, de Wet Maatschappelijke Ondersteuning enzovoorts. Wil men dus een uitkering vanuit de bijstand of omdat men een handicap heeft of als werkzoekende of als gehandicapte zoekt men een baan, dan komt men als snel met de gemeente in aanraking. Alhoewel, en dat geldt zeker voor de kleinere gemeenten dat vaak niet zo voelt omdat alles via een regionale instantie loopt, zoals het Werkplein. Sommige gemeenten bouwen samenwerkingsverbanden om de uitvoering van wetten en de handhaving er van niet in eigen beheer te hoeven doen. Een van de redenen is dat de samenwerking goedkoper is dan alles zelf uitvoeren en dus ook daarvoor specialisten in dienst te moeten nemen.

Vuilproductie
Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor het ophalen, verzamelen en deels verwerken of vervoeren naar de verwerking, van het vuil, van de afval die de burgers produceren. Dat is een complex gebied, want mede dankzij de scheiding van het afval en de recycling komt daar nogal wat bij kijken.

afval recycelen